Het KCD organiseert de studiedag Casusgerichte diagnostiek over de muren heen

Verwelkoming door de voorzitter van het KCD: Laurent Bursens

Julie De Ganck is directeur van het KCD.

Femke Cathelyn is wetenschappelijk medewerker binnen het Kwaliteitscentrum Diagnostiek vzw waar zij focust op onderzoeksthema’s binnen de domeinen Jeugdhulp en Vlaamse sociale bescherming.

Van focusgroep naar interdisciplinair samenwerken

In 2022 voerde het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek een focusgroeponderzoek uit om na te gaan hoe diagnostiek vandaag de dag vorm krijgt binnen organisaties werkzaam in de Integrale Jeugdhulp in Vlaanderen. Meer specifiek werd onderzocht of het diagnostische proces binnen de organisaties aansluit bij de Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek, gepubliceerd in 2020. Daarnaast werd nagegaan welke knelpunten er zijn en welke noden men ervaart om kwaliteitsvol werk te kunnen leveren.

Kimberly Van Nieuwenhove is wetenschappelijk medewerker binnen het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek vzw waar zij focust op onderzoeksthema’s binnen het domein Jeugdhulp. Daarnaast is ze halftijds werkzaam bij de vakgroep psychoanalyse en raadplegingspsychologie van de Universiteit Gent en heeft ze een privé praktijk als klinisch psycholoog.

Richtlijn Casusformulering: Een 5 i-model als handleiding om casusgericht te werken

In deze presentatie introduceren we de nieuwe richtlijn die werd ontwikkeld om het diagnostisch proces vorm te geven aan de hand van casusformulering. Onze benadering is gebaseerd op vijf kernprincipes, verenigd onder de noemer van de “5 i’s”: idiografisch, integratief, interventie-gericht, interactief en introspectief. Voor elke pijler belichten we kort de theoretische grondslagen om vervolgens dieper in te gaan op praktische tips en handige tools om de vertaling te maken naar de praktijk. Deze presentatie heeft tot doel professionals uit verschillende vakgebieden te inspireren en te voorzien van een bruikbaar kader om casussen op een unieke, holistische, handelingsgerichte, participatieve en reflexieve manier te benaderen.

Amar El-Omari is assistent aan de vakgroep psychoanalyse en raadplegingspsychologie van de Universiteit Gent en doet onderzoek naar radicalisering in de context van de Islam. In het verleden heeft hij in een CGG in Brussel gewerkt waar zijn interesse vooral uitging naar transculturele therapie.

Cultuursensitief casusgericht werken

Diversiteit is niet meer weg te denken uit onze huidige samenleving. Zo is de ‘vreemde’ ander, zij hij cultureel, religieus of etnisch ‘anders’ een deel van onze maatschappij, getuige hiervan de meer dan 150 verschillende nationaliteiten die in Vlaanderen wonen. In een klinische context kan dit aspect van ‘diversiteit’ zich uiten in de wijze waarop iemand zijn psychisch lijden verklaart dan wel hoe symptomen cultureel gekleurd kunnen zijn. Aan de hand van enkele klinische fragmenten sta ik graag met jullie stil bij wat ‘cultuursensitief’ werken kan betekenen, wat culturele representaties zijn, hoe we ons diagnostisch (en bijgevolg ook psychotherapeutisch) kunnen oriënteren om deze klachten te duiden en een gepaste inschatting te maken van de hulpvraag.

Tim Verbeke is klinisch psycholoog en participatiecoach in het netwerk WINGG (West-Vlaams netwerk geestelijke gezondheid voor kinderen, jongeren en hun context). Lisa Vercruysse is werkzaam als participatiecoach en coördinator bij Crosslink. Sinds 2021 is er in elk netwerk, dus in elke provincie, een participatiecoach actief. De participatiecoaches zetten in op het versterken van de stem van kinderen, jongeren en hun context, zodat ze actief kunnen meebouwen aan geestelijke gezondheidszorg in België. Daarnaast stimuleren ze de bewustwording van het belang en meerwaarde van participatief werken bij diensten en ondersteunen ze deze diensten om participatief aan de slag te gaan.

Participatief werken

Participatie is een recht en ondertussen weten we dat participatie van kinderen, jongeren en de mensen rondom hen ervoor zorgt dat de kwaliteit van zorg stijgt. Het is dus niet verwonderlijk dat verschillende richtlijnen het belang van participatie benadrukken. Maar het is niet altijd duidelijk hoe je dit dan concreet doet. Nochtans is participatief werken niet zo moeilijk maar er zijn wel enkele basisvoorwaarden. In deze lezing verkennen we deze voorwaarden en gaan we samen met het publiek en met kinderen, jongeren en ouders op zoek naar hoe je participatie kan installeren en verbreden in je dienst, je team, in een diagnostisch traject,… Waar we zullen landen kunnen we niet voorspellen maar dat is net leuk en boeiend aan participatief werken!

Verschillende diagnostische centra stellen hun werking voor.

• Sessie 1: Centra leerlingenbegeleiding & Geestelijke gezondheidszorg
• Sessie 2: Onthaal-, observatie- en oriëntatiecentra & Kinder- en jeugdpsychiatrie
• Sessie 3: Observatie- en behandelcentra & Centra voor ambulante revalidatie
• Sessie 4: Diensten maatschappelijk werk & Centra voor ontwikkelingsstoornissen

Klaartje Cops is beleidsmedewerker bij het Agentschap Opgroeien en gaf een afsluitende reflectie op de studiedag.