Dit was de KCD studiedag 2025

Voorwoord door fotografe Lieve Blancquaert.

In dit inspirerend panelgesprek – gemodereerd door Lieve Blancquaert – deelden prof. dr. Anja Declercq (LUCAS, KU Leuven), Dries Bleys (VAPH), Karen Jutten (Departement Zorg) en dr. Kimberly Van Nieuwenhove (KCD) hun visie op ‘Diagnostiek voorbij het label‘ en ‘BelRAI voorbij de inschaling‘.

Prof. dr. Anja Declercq is directeur van LUCAS – Centrum voor Zorgonderzoek, gewoon hoogleraar bij het Centrum voor Sociologisch Onderzoek aan de KU Leuven en Promotor-Coördinator van het Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Zij doet sinds 2005 onderzoek over en met de interRAI instrumenten in België. Daarnaast is ze sterk betrokken bij interRAI, waar ze onder meer lid is van de Board.

Dries Bleys, doctor in de psychologie, is sinds 2018 werkzaam bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) als beleidsmedewerker wetenschappelijk onderzoek. Binnen het VAPH coördineert hij het onderzoek naar inschalingsinstrumenten voor zowel meerderjarige als minderjarige personen met een handicap. Eerder was hij al intensief betrokken als stuurgroepvoorzitter bij de BelRAI-onderzoeken binnen het agentschap.

Karen Jutten werkt als BelRAI-coördinator bij het Departement Zorg, waar ze verantwoordelijk is voor de coördinatie van BelRAI binnen het Vlaamse zorg- en welzijnsbeleid. Vanuit haar rol biedt ze beleidsmatige ondersteuning bij de implementatie van BelRAI in diverse zorg- en welzijnssectoren. Eerder was ze beleidsmedewerker ouderenzorg bij het Agentschap Zorg en Gezondheid.

Dr. Kimberly Van Nieuwenhove is directeur van het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek. Daarnaast is ze gastdocent bij de vakgroep Psychoanalyse en Raadplegingspsychologie van de Universiteit Gent en heeft ze een privépraktijk als klinisch psycholoog in Gent. Ze behaalde haar doctoraat in de Klinische Psychologie in 2019.

parallelle sessie

Om goede kwaliteitsvolle zorg te verlenen aan iedereen, is er aandacht nodig voor cultuursensitieve zorg. In deze interactieve workshop bekeken we eerst enkele begrippen: wat is cultuursensitieve zorg (en wat is er anders dan persoonsgerichte zorg), wat is diversiteit en inclusie. Verder gingen we in op bewustwording van ons eigen referentiekader en onze blik op de ‘ander’. Deze bewustwording is het basiselement van cultuursensitief kunnen werken.

Kenniscentrum Welzijn, Wonen, Zorg zet zich in voor meer welzijn, vernieuwende woonvormen en toegankelijke zorg in Brussel. Ze ondersteunen organisaties zodat zij de levenskwaliteit van Brusselaars kunnen verbeteren.

Cynthia van Thiel is medewerker diversiteit en inclusie bij het Kenniscentrum Welzijn, Wonen, Zorg. Ze geeft vorming over intersectionaliteit en cultuursensitieve zorg. Ze schreef onlangs een publicatie over inclusieve zorg voor ouderen met een migratieachtergrond in het woonzorgcentrum.

Laure Bakker is medewerker inclusie en beleidsondersteuning bij het Kenniscentrum Welzijn, Wonen, Zorg met een specifieke expertise in inclusie voor personen met een handicap. Ze zette haar schouders onder het project CuSeHa, waarbij een leertraject rond cultuursensitieve zorg voor personen met een handicap werd georganiseerd en schreef hier een publicatie over.

parallelle sessie

Cliëntoverleg in de jeugdhulp is een beproefd en bewezen instrument dat sinds 2008 wordt toegepast, en dat in meer dan 4000 trajecten werd ingezet in Vlaanderen. Het brengt hulpverleners, cliënten en hun sociaal netwerk samen om de ondersteuning en hulpverlening aan gezinnen te coördineren en te verbeteren.

Anne Sorret en Danielle Esseling van het Agentschap Opgroeien nemen je mee in een sessie over cliëntoverleg in het zorgtraject voor kinderen en jongeren.

Anne Sorret is Medewerker Team jongvolwassenen en Aanspreekpunt cliëntoverleg en bemiddeling in de Jeugdhulp, Opgroeien.

Danielle Esseling is Medewerker Team Jongvolwassenen en Aanspreekpunt Cliëntoverleg en Bemiddeling in de Jeugdhulp, Opgroeien.

parallelle sessie

Tijdens deze sessie werden de hernieuwde classificerende diagnostische protocollen verstandelijke beperking en autisme van het KCD voorgesteld door dr. Femke Cathelyn. In de hernieuwde protocollen wordt er meer aandacht besteed aan belangrijke onderwerpen zoals participatie, diversiteitssensitief werken en neurodiversiteit. Tijdens deze lezing lag het accent vooral op participatief aan de slag gaan met cliënten met (een vermoeden van) autisme en een verstandelijke beperking. 

Dr. Femke Cathelyn behaalde een doctoraat in de psychologie en ging daarna aan de slag als wetenschappelijk medewerker bij het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek. Als wetenschappelijk medewerker zet ze zich onder andere mee in voor het ontwikkelen van diagnostische richtlijnen en het geven van vormingen en lezingen aan hulpverleners.

parallelle sessie

Hulpverleners die werken met kinderen en jongeren met een migratieachtergrond worden vaak uitgedaagd in dialoog te gaan over beeldvorming en diagnose, concepten die sterk geworteld zijn in Westerse perspectieven.

Hoe maak je deze concepten bespreekbaar bij mensen met een migratieachtergrond? Waar zitten de kansen om een brug te slaan? Vinden we verklaringen voor drempels in het referentiekader van de gezinnen? Spelen taal, cultuur, migratie, uitsluitingservaringen een rol? En in welke mate speelt (het referentiekader van) de hulpverlener een rol?

Aan de hand van praktijkvoorbeelden geven we inzicht in hoe we bij dOT vzw werken om deze uitdagingen aan te gaan. We gaan op zoek naar handvatten om een inclusieve en effectieve hulpverlening te bieden.

dOT versterkt professionele hulpverleners, teams en organisaties in hun competenties en vaardigheden om op een diversiteitsgevoelige manier verbinding te maken met kinderen en jongeren met een migratieachtergrond en hun context.

Robrecht D’Haeseleer is stafmedewerker bij dOT vzw, een organisatie die zich inzet voor het versterken van diversgevoelige vaardigheden van professionele hulpverleners, teams en organisaties die met kinderen, jongeren en hun context aan de slag gaan.

parallelle sessie

In deze sessie stonden Liesbeth Verdonck en Florian Wauters van het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek stil bij de meerwaarde én de uitdagingen van interdisciplinair samenwerken, meer specifiek in het BelRAI-verhaal. Hoe faciliteer je het interdisciplinair samenwerken in de organisatie? Wie betrek je hierbij en wanneer? En maakt de bewoner deel uit van een interdisciplinair team?

Liesbeth Verdonck is kwaliteitsmedewerker opleiding & ontwikkeling bij het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek en staat mee in voor de verdere uitwerking en implementatie van het vormings- en attesteringstraject van BelRAI in Vlaanderen. Ze behaalde in 1999 haar master in de Farmaceutische wetenschappen aan de Universiteit Gent en behaalde bijkomend een attest van seniorenconsulent.

Florian Wauters is kwaliteitsmedewerker opleiding & ontwikkeling bij het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek en staat mee in voor de verdere uitwerking en implementatie van het vormings- en attesteringstraject van BelRAI in Vlaanderen. Hij behaalde in 2017 zijn bachelor in de Podologie en behaalde in 2021 zijn master in het Management en het Beleid van de Gezondheidszorg.

parallelle sessie

Persoons- en Familiegerichte Zorg is een benadering waarbij de zorg volledig wordt afgestemd op de unieke behoeften, wensen en voorkeuren van de patiënt en zijn of haar familie. In deze aanpak worden zowel de persoon als zijn familie actief betrokken bij de zorgplanning en -beslissingen. Âmeluna vzw stelt zich als doel om de zorg zo persoonlijk en relevant mogelijk te maken, waardoor de patiënt zich gezien, gehoord en ondersteund voelt, en de familie een belangrijke rol speelt in het zorgproces.

Gij: Persoons- en familiegerichte zorg belangt iedereen aan, ongeacht waarden, geloof, het niveau van opleiding en kennis van taal.
Gij en ik: Iedere interactie, tussen patiënt, familie, mantelzorger, zorgverstrekker, zorgorganisatie én overheid heeft impact.
Gij en ik, samen: Juist dat ‘samen’ creëert omstandigheden waarin de patiënt zijn doelen en keuzes beter kenbaar kan maken. Het is een verhaal van participeren.
Gij en ik, samen op weg: Persoons- en familiegerichte zorg is een proces en nooit echt ‘af’.
Gij en ik, samen op weg naar andere zorg: Het lijkt logisch dat we de patiënt en zijn familie centraal plaatsen in de zorg, maar toch is het vaak de organisatie die bepaalt waar de weg naartoe gaat.

Dr. Robrecht Ceulemans is medeoprichter en voorzitter van Âmeluna vzw. Hij is departementshoofd van de afdeling Heelkunde in het H. Hartziekenhuis Mol, actief als abdominaal chirurg. Met zijn dienst ontving hij de Covidien Award voor Excellentie in Ziekenhuismanagement voor het ERAS-project (Enhanced Recovery After Surgery), waarbij de patiënt centraal staat. Hij is gepassioneerd door persoons- en familiegerichte zorg.

Prof. Chantal Van Audenhove is emeritus hoogleraar, ze doceerde psychologie en toegepaste communicatie in de opleidingen Arts en Tandarts aan de KU Leuven. Haar doctoraatsproefschrift handelde over de dialoog bij de keuze voor psychosociale hulpverlening bij verwijzing vanuit de eerste lijn.

parallelle sessie

Impuls biedt mensen kansen om samen te leven en samen te werken vanuit verbinding. In een maatschappij waarin er steeds meer nadruk wordt gelegd op verschil, geven zij concrete handvatten om verschillen te overstijgen.

parallelle sessie

Dr. Vicky Hennissen is doctor in de psychologie en werkt als wetenschappelijk medewerker bij het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek. Ze zet zich in voor de versterking van diagnostische processen en het bevorderen van samenwerking tussen professionals. Op de studiedag presenteert ze de nieuwe Praktische Richtlijn Samenwerken in de Gezondheids- en Welzijnszorg, ontwikkeld door het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek

parallelle sessie

In een maatschappij die diverser wordt, dringt de noodzaak om een diagnostisch traject op een faire manier te doorlopen alsmaar meer op. In deze workshop stonden we stil bij de belangrijkste principes om op een faire manier een diagnostisch traject te lopen (de toetsstenen) en maken we samen met de deelnemers de transfer naar hun diagnostische praktijk.

Het project protocollering diagnostiek (Prodia) streeft naar een meer gestandaardiseerde en kwaliteitsvolle leerlingenbegeleiding binnen een continuüm van zorg. De focus van dit project ligt op handelingsgerichte diagnostiek.

Sarah Schaubroeck is klinisch psycholoog en antropoloog. Zij werkt als coördinator van het netoverstijgend Project Protocollering Diagnostiek en als professionaliseringsmedewerker binnen de POC GO! CLB rond de thema’s handelingsgerichte diagnostiek en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. In beide jobs besteedt ze veel aandacht aan diverssensitieve diagnostiek en hulpverlening.

Caroline Dejonghe is lector binnen de opleiding Toegepaste Psychologie van de Thomas More Hogeschool waar ze ook studenten begeleidt die stagelopen binnen de school- en pedagogische psychologie. Daarnaast is Caroline onderwijscoördinator binnen de opleiding Maatschappelijke Veiligheid, eveneens van de Thomas More Hogeschool.

Laurent Bursens, voorzitter van het KCD, sluit de studiedag af met een korte reflectie.